Filtr zamontowany w układzie hydraulicznym lub smarowania chroni podzespoły podczas normalnej pracy maszyny. Bywa jednak, że po remoncie, podczas napełniania zbiornika albo przy zwiększonym napływie zanieczyszczeń potrzebne jest dodatkowe oczyszczanie oleju. Mobilny agregat filtracyjny pozwala prowadzić filtrację w niezależnym obiegu i obsługiwać różne urządzenia w zakładzie. O jego zastosowaniu powinny decydować wymagania dotyczące czystości cieczy oraz wyniki badań, a nie sam wygląd oleju.
Filtr w maszynie ma określone możliwości
Elementy filtracyjne w głównym układzie dobiera się do przepływu, ciśnienia i wymagań chronionych podzespołów. Nie zawsze są przeznaczone do szybkiego oczyszczenia całej objętości oleju po zdarzeniu, które wprowadziło do instalacji dużą ilość zanieczyszczeń. Dodatkowy obieg pozwala wielokrotnie przepuszczać ciecz przez odpowiednio dobrany wkład bez zwiększania oporów przepływu w głównej linii.
Takie rozwiązanie warto rozważyć, gdy pomiary wskazują, że olej nie osiąga klasy czystości wymaganej przez producenta maszyny. Szczególnej uwagi wymagają instalacje z elementami wrażliwymi na drobne cząstki, na przykład zaworami proporcjonalnymi i serwozaworami. Agregat uzupełnia ochronę zapewnianą przez filtry układowe, ale nie zastępuje ich obsługi ani usunięcia przyczyny zabrudzenia. Jeśli do zbiornika stale przedostają się pył lub woda, trzeba sprawdzić także uszczelnienia, odpowietrzenie i warunki napełniania.
Niezależny obieg oczyszcza olej także poza cyklem produkcyjnym
Typowy mobilny zestaw ma własną pompę, napęd, obudowę filtra i przewody przyłączeniowe. Pobiera olej ze zbiornika, przepuszcza go przez wkład, a następnie kieruje z powrotem do instalacji. Filtracja offline oznacza tu pracę poza głównym obiegiem maszyny; zależnie od konstrukcji i sposobu podłączenia może odbywać się podczas postoju lub równolegle z jej działaniem.
Niezależny napęd pozwala oczyszczać ciecz również wtedy, gdy pompa maszyny nie pracuje. Nie oznacza to jednak, że każdy agregat można podłączyć do dowolnego punktu instalacji. Przyłącza, dopuszczalne ciśnienie i przebieg przewodów muszą odpowiadać dokumentacji urządzenia. Mobilność ułatwia obsługę kilku stanowisk, pod warunkiem zachowania zgodności z używanymi w nich olejami.
Nowy olej i instalacja po remoncie też wymagają kontroli
Jednym z zastosowań agregatu jest filtrowanie oleju podczas napełniania lub uzupełniania zbiornika. Nowa ciecz nie musi mieć czystości wystarczającej dla konkretnego układu. Zanieczyszczenia mogą pochodzić z opakowania, transportu, przechowywania lub sprzętu używanego do przelewania. Przepuszczenie oleju przez właściwy wkład ogranicza ich wprowadzenie do maszyny.
Dodatkowe oczyszczanie przydaje się również po naprawie, wymianie przewodów lub otwarciu zbiornika, gdy w instalacji mogą pozostać drobiny i zabrudzenia montażowe. Filtracja serwisowa powinna być częścią procedury przywracania wymaganej czystości. Samo przepompowanie oleju przez zbiornik nie jest równoznaczne z pełnym płukaniem wszystkich przewodów i podzespołów.
W zakładach korzystających z różnych środków smarnych trzeba ponadto zapobiegać ich mieszaniu. Pozostałości w pompie, wężach i obudowie filtra mogą zanieczyścić kolejną partię cieczy. W zależności od wymagań stosuje się oddzielne zestawy albo przewidzianą przez producenta procedurę przygotowania sprzętu.
Usuwanie cząstek i wody wymaga odpowiedniego wyposażenia
Podstawowym zadaniem wielu agregatów jest zatrzymywanie zanieczyszczeń stałych. Skuteczność zależy od rodzaju wkładu i jego charakterystyki filtracyjnej. Sama wartość podana w mikrometrach nie wystarcza do porównania urządzeń – istotna jest również deklarowana skuteczność wychwytywania cząstek danej wielkości oraz pojemność wkładu na zabrudzenia.
Nie każdy filtr do oleju usuwa wodę. Do tego potrzebny jest odpowiedni materiał pochłaniający lub osobny proces separacji. Wybór technologii zależy między innymi od tego, czy woda występuje jako wolna ciecz, emulsja czy jest rozpuszczona w oleju. Urządzenia wykorzystujące odwadnianie próżniowe mogą usuwać także wodę rozpuszczoną, czego nie należy oczekiwać od zwykłego wkładu cząstkowego.
Podobnie licznik cząstek i czujnik zawartości wody są wyposażeniem określonych modeli, a nie standardową funkcją każdego zestawu. Ich wskazania pomagają oceniać przebieg oczyszczania, lecz nie zastępują pełnej analizy stanu środka smarnego.
Dobór agregatu zacznij od oleju i wymaganej czystości
Przed zakupem należy określić cel filtracji i parametry obsługiwanej instalacji. Najważniejsze informacje to:
- Rodzaj cieczy: zgodność oleju z pompą, uszczelnieniami i materiałem filtracyjnym.
- Lepkość i temperatura: warunki, w których urządzenie będzie pobierać i tłoczyć olej, także podczas rozruchu.
- Objętość zbiornika i przepływ: dane potrzebne do zaplanowania czasu oczyszczania.
- Wymagana klasa czystości: poziom zanieczyszczenia cząstkami dopuszczony przez producenta maszyny, określany na przykład według ISO 4406.
- Charakter zabrudzeń: potrzeba usuwania cząstek, wody lub zastosowania specjalistycznego uzdatniania.
- Warunki obsługi: dostępne przyłącza, zasilanie, miejsce pracy i sposób transportowania zestawu.
Porównując agregaty filtracyjne ze sklepu Filterland, warto sprawdzić zakres zastosowania konkretnego modelu oraz dostępne wkłady. Większy przepływ nie oznacza automatycznie lepszego rezultatu – musi odpowiadać właściwościom cieczy i możliwościom całego zestawu.
Efekt oczyszczania warto potwierdzić pomiarem
Czas potrzebny do uzyskania wymaganej czystości zależy od objętości oleju, stopnia zabrudzenia, skuteczności filtra i napływu nowych zanieczyszczeń. Dlatego zakończenie filtracji najlepiej powiązać z pomiarem lub analizą próbki pobranej według ustalonej procedury. Przejrzysty wygląd cieczy nie potwierdza ani odpowiedniej liczby cząstek, ani zachowania jej właściwości użytkowych.
Oczyszczanie może pomóc ograniczyć zużycie podzespołów i utrzymać olej w eksploatacji, jeśli nadal spełnia on wymagania maszyny. Nie przywraca jednak automatycznie zużytych dodatków ani właściwości zdegradowanej bazy olejowej. Decyzję o dalszym użytkowaniu należy oprzeć także na badaniu lepkości, zawartości wody i oznak starzenia. Tak dobrany program obsługi pozwala ocenić rzeczywiste korzyści bez zakładania z góry określonej oszczędności czy czasu bezawaryjnej pracy.