Ewa Stankiewicz to postać, która od ponad dwóch dekad pojawia się w polskim życiu publicznym – najpierw jako autorka nagradzanych reportaży i filmów fabularnych, a po 2010 roku jako jedna z najaktywniejszych dokumentalistek zajmujących się katastrofą smoleńską. Urodzona 6 czerwca 1967 roku we Wrocławiu, łączy w sobie zawody reżyserki, scenarzystki i dziennikarki. Jej pełne nazwisko brzmi Ewa Elżbieta Stankiewicz-Jørgensen. Przez lata współpracowała z największymi mediami w Polsce, by ostatecznie związać się z Telewizją Republika, gdzie pełni funkcję dyrektor artystycznej.
Wykształcenie i początki kariery
Ukończyła studia na kierunku polonistyka w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego oraz reżyserię w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi. To podwójne wykształcenie – humanistyczne i filmowe – wyraźnie ukształtowało jej późniejszy styl pracy: dokumenty Stankiewicz są nie tylko materiałem dziennikarskim, ale też przemyślanymi formalnie produkcjami.
Ciekawostką z okresu studiów jest fakt, że w czasie studiów pracowała jako stewardesa w liniach lotniczych Delta Air Lines. Po ukończeniu edukacji weszła w świat mediów szerokim frontem – pracowała w TVP, TVN oraz w Polskim Radio. Teksty publikowała na łamach „Rzeczpospolitej” i „Gazety Polskiej Codziennie”, a także współpracowała z Polskim Radiem.
Ewa Stankiewicz ma na koncie dwa kierunki studiów: polonistykę na Uniwersytecie Wrocławskim i reżyserię w łódzkiej Szkole Filmowej. W czasie nauki pracowała jako stewardesa Delta Air Lines.
Ewa Stankiewicz – filmy, dokumenty i najważniejsze produkcje
„Dotknij mnie” – przełom na początku kariery
Film „Dotknij mnie”, wyreżyserowany wraz z Anną Jadowską, zdobył w 2003 roku nagrodę główną w Konkursie Polskiego Filmu Niezależnego na 28. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. To był wyraźny sygnał, że Stankiewicz potrafi tworzyć kino, które trafia do branżowych jury – i to już na wczesnym etapie kariery.
„Trzech kumpli” – film, który przyniósł jej rozgłos
Stankiewicz jest współautorką głośnego filmu „Trzech kumpli” opowiadającego o losach Leszka Maleszki, Bronisława Wildsteina i Stanisława Pyjasa. Dokument powstał wspólnie z Anną Ferens i okazał się jednym z najbardziej nagradzanych polskich filmów dokumentalnych tamtego okresu.
Za „Trzech kumpli” otrzymała m.in. nagrodę główną na międzynarodowym festiwalu „RomaFictionFest” w Rzymie w 2009 roku, Nagrodę im. Dariusza Fikusa w kategorii „Twórca w mediach” w 2009 roku, Nagrodę im. Andrzeja Woyciechowskiego w 2008 roku oraz Nagrodę Główną Wolności Słowa Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w 2008 roku. Stankiewicz i Ferens zostały również laureatkami Studenckich Nagród Dziennikarskich MediaTory 2008 w kategorii DetonaTOR – dla autora najgłośniejszego i najbardziej spektakularnego materiału.
Cykl smoleński – „Solidarni 2010″, „Krzyż” i kolejne części
„Solidarni 2010″ to film zrealizowany przez Ewę Stankiewicz oraz publicystę Jana Pospieszalskiego po katastrofie polskiego Tu-154 w Smoleńsku. Dokument stanowi zapis rozmów prowadzonych między ludźmi zgromadzonymi podczas żałoby narodowej po katastrofie na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie oraz podczas uroczystości pogrzebowych Pary Prezydenckiej w Krakowie.
Film „Solidarni 2010″ to dokument barwny, trwający 90 minut, który pokazuje wydarzenia pod Pałacem Prezydenckim w dniach żałoby narodowej w kwietniu 2010 roku. Reportaż, wyemitowany 26 kwietnia 2010 w TVP1, obejrzało 1,6 mln widzów.
Kolejna część cyklu – „Krzyż. Solidarni 2010 część druga” – powstała z Janem Pospieszalskim w 2011 roku. W 2012 roku oboje zrealizowali jeszcze „Dopóki żyję. Opowieść o Węgrzech”.
„Stan zagrożenia” – dokument nagradzany za granicą
Kolejnym głośnym projektem był dokument „Stan zagrożenia”, poświęcony kulisом śledztwa wokół katastrofy smoleńskiej. Film wzbudził duże zainteresowanie jeszcze przed emisją – jego premiera w TVP była kilkakrotnie przekładana. Ostatecznie w niedzielę 18 kwietnia na antenie Telewizji Polskiej został wyemitowany film Ewy Stankiewicz o katastrofie smoleńskiej pt. „Stan Zagrożenia”.
W 2023 roku Stankiewicz została laureatką Głównej Nagrody Wolności Słowa Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich za dokument „Stan Zagrożenia” opowiadający o tragedii smoleńskiej. To oznacza, że tę samą prestiżową nagrodę zdobyła dwukrotnie – za dwa różne filmy, w odstępie kilkunastu lat.
Nagrodę Główną Wolności Słowa Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Ewa Stankiewicz zdobyła dwukrotnie: w 2008 roku za „Trzech kumpli” i w 2023 roku za „Stan zagrożenia”.
Działalność społeczna – Stowarzyszenie Solidarni 2010 i Fundacja
Z inicjatywy Ewy Stankiewicz powstało Stowarzyszenie Solidarni 2010. W 2010 roku powstało Stowarzyszenie Solidarni 2010 z siedzibą we Wrocławiu, którego nazwa nawiązuje do tytułu filmu. Zostało wpisane do rejestru stowarzyszeń 31 stycznia 2011 roku; jego prezesem została Ewa Stankiewicz.
To ona założyła stowarzyszenie Solidarni 2010, które domagało się m.in. powołania międzynarodowej komisji ds. zbadania przyczyn katastrofy smoleńskiej, zgody na ekshumację ofiar i ujawnienia zdjęć satelitarnych NATO z ostatniej fazy lotu samolotu Tu-154M.
Poza stowarzyszeniem Stankiewicz zaangażowała się też w działalność fundacyjną. Jest założycielką i prezes Fundacji „Dobrze że jesteś” oraz prezes Stowarzyszenia Solidarni 2010. Obie organizacje wpisują się w jej szerokie zaangażowanie w życie publiczne, wykraczające daleko poza samą reżyserię.
Związek z Telewizją Republika i działalność medialna
Ewa Stankiewicz związała swoje życie zawodowe z Telewizją Republika, gdzie sprawuje funkcję dyrektor artystycznej. To jedna z kluczowych ról w strukturze tej stacji, co potwierdza jej pozycję nie tylko jako twórczyni, ale i osoby kształtującej profil programowy medium.
Publikowała m.in. w „Rzeczpospolitej” i „Gazecie Polskiej Codziennie”, a wykładała również w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu. Jej obecność w środowisku akademickim świadczy o tym, że przekazuje swoje doświadczenia kolejnym pokoleniom dziennikarzy i filmowców.
Nagrody i wyróżnienia – przegląd najważniejszych
Dorobek nagrodowy Ewy Stankiewicz jest imponujący, szczególnie biorąc pod uwagę, że zdobywała wyróżnienia zarówno w środowiskach branżowych, jak i na arenie międzynarodowej. Poniżej najważniejsze z nich:
- Nagroda główna w Konkursie Polskiego Filmu Niezależnego na 28. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni (2003) – za film „Dotknij mnie”
- Nagroda Główna Wolności Słowa Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (2008) – za film „Trzech kumpli”
- Nagroda im. Andrzeja Woyciechowskiego (2008) – za „Trzech kumpli”
- Nagroda specjalna jury Festiwalu Filmu Polskiego w Chicago (2008) – za „Trzech kumpli”
- Nagroda główna na „RomaFictionFest” – Międzynarodowym Festiwalu Produkcji Telewizyjnych w Rzymie (2009) – za „Trzech kumpli”
- Nagroda im. Dariusza Fikusa w kategorii „Twórca w mediach” (2009) – za „Trzech kumpli”
- Studencka Nagroda Dziennikarska MediaTory 2008 w kategorii DetonaTOR – za „Trzech kumpli”
- Nagroda im. Jacka Maziarskiego (2012)
- Główna Nagroda Wolności Słowa SDP (2023) – za film „Stan zagrożenia”
Życie prywatne – mąż Glenn Jørgensen
30 maja 2015 roku Ewa Stankiewicz wyszła za mąż za Duńczyka Glenna A. Jørgensena. Jej wybranek to duński inżynier i pilot. Jørgensen współpracował z podkomisją ds. ponownego zbadania katastrofy smoleńskiej. Para poznała się właśnie w kontekście działań wokół wyjaśnienia okoliczności tragedii z 10 kwietnia 2010 roku – co sprawia, że ich historia jest nieodłącznie związana z tematem, któremu Stankiewicz poświęciła dużą część swojej kariery.
Wrocław – miasto, które ją ukształtowało
Wrocław to nie tylko miejsce urodzenia Ewy Stankiewicz, ale i miasto, z którym pozostaje związana instytucjonalnie. Stowarzyszenie Solidarni 2010 ma siedzibę właśnie we Wrocławiu. Tu studiowała polonistykę, tu stawiała pierwsze kroki w dorosłym życiu. Wrocławski rodowód jest stałym elementem jej biogramu, pojawiającym się we wszystkich poważniejszych opracowaniach poświęconych jej osobie.
Droga od polonistyki na Uniwersytecie Wrocławskim przez łódzką szkołę filmową, pracę w największych polskich mediach, aż po autorstwo serii dokumentów o katastrofie smoleńskiej i stanowisko dyrektor artystycznej Telewizji Republika – to kariera konsekwentnie budowana przez ponad trzy dekady, z wyraźnie zarysowanymi priorytetami twórczymi i społecznymi.